عکس

سرمربی تیم‌ملی تکواندوی زنان ناشنوا با اشاره به اینکه ظرفیت‌های بالقوه‌ای در بین زنان ورزشکار وجود دارد بر لزوم حمایت معنوی و مادی از سوی مسئولان به ویژه در حوزه ورزش
سرمربی تیم‌ملی تکواندوی زنان ناشنوا با اشاره به اینکه ظرفیت‌های بالقوه‌ای در بین زنان ورزشکار وجود دارد بر لزوم حمایت معنوی و مادی از سوی مسئولان به ویژه در حوزه ورزش
تاریخ نشر : ۰۲:۴۹:۲۳, ۳۰ خرداد ۱۳۹۶

بیست و چهارمین شب "حق خدا" در رساله حقوق امام سجاد(ع)

گردآوری جی نیوز : ‪

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ / سرویس صفحات فرهنگی:

ماه مبارک رمضان از راه رسید و دوباره این توفیق به ما داده شد که این روزها و شب های الهی را درک کنیم؛ باشد که آن را قدر بدانیم و در قیام و صیام آن بکوشیم.

به مناسبت این لیالی خوب و خاطره انگیز، هر شب آموزه ای از ارزشهای دینی و اسلامی را به مدد قرآن و سنت، یادآوری و به خوانندگان خبرگزاری تقدیم می کنیم.

                                      

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بیست و چهارمین شب/ "حق خدا" در رساله حقوق امام سجاد(ع)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

«شیخ صدوق» در دو کتاب معتبر "من لا یحضره الفقیه" و "الخصال" و « ابن شعبه حرّانی» در کتاب "تحف العقول" حدیث مهمی را از امام چهارم نقل کرده اند که به "رسالة الحُقوق" معروف است.

* رساله حقوق چسیت؟

"رسالة الحقوق" عنوان حدیثی طولانی از امام علی بن الحسین السجاد ــ علیهم السلام ــ است.
این حدیث حاوی 51 تکلیف و وظیفه انسان مؤمن نسبت خداوند، خود و ديگران است.

این رساله، یک منشور اخلاقی و اجتماعی است که روابط مسلمانان را با خالق و مخلوق تنظیم می کند.

* چه حقوقی بر عهده داریم؟

مطابق این حدیث شریف، این حقوق بر عهده هر انسان مسلمان مسؤول قرار دارد:

حق اللّه، حق نفس بر انسان، حق زبان، حق گوش، حق چشم، حق پا، حق دست، حق شكم، حق غريزه شهوت، حق نماز، حق روزه، حق صدقه، حق حجّ، حق قربانى، حق فرمانروا، حق آموزگار، حقّ مالك، حقّ مردم بر فرمانروا، حق دانش آموز، حق همسر، حق برده و غلام، حق مادر، حق پدر، حق فرزند، حق برادر، حق مولا بر بنده آزادشده، حق بنده آزادشده بر مولا، حق احسان كننده، حق مؤذّن، حق امام جماعت، حق همنشين، حق همسايه، حق دوست، حق شريك، حق ثروت، حق بستانكار، حق معاشر، حق طرفين دعوا، حق مستشير، حق مشاور، حق نصيحت خواه، حق نصيحت كننده، حق بزرگسالان، حق خردسال، حق سائل، حق مسؤول، حق شخص شادکننده تو، حق بدى كننده، حق هم‌دینان و حق اهل ذمّه.

* حق خداوند: توحید

بعد از مقدمه ای که امام زین العابدین(ع) قبل از شمردن این حقوق و در ابتدای حدیث فرموده اند، اولین حقی که بیان می کنند "حق خداوند متعال" است:

ــ فَأَمّا حَقّ اللّهِ الأَكبَرُ فَإِنّكَ تَعبُدُهُ لَا تُشرِكُ بِهِ شَيئاً فَإِذَا فَعَلتَ ذَلِكَ بِإخلَاصٍ جَعَلَ لَكَ عَلَى نَفسِهِ أن يَكفِيَكَ أمرَ الدّنْيَا وَ الآْخِرَةِ وَ يَحْفَظَ لَكَ مَا تُحِبّ مِنهَا ــ اما بزرگترين حق خدا اين است كه او را بپرستى و چيزى را با او شريك ندانى؛ پس چون با اخلاص چنين كردى، خدا بر عهده گرفته است كه كار دنيا و آخرتت را خود كفايت كند و آنچه از آن بخواهى برايت تأمين كند.

این بیان کوتاه حاوی سه آموزه مهم توحیدی است:

1.
توحید ذلتی: اینکه او را یکتا و بی همتا بدانی و چيزى را با او شريك نکنى؛

2.
توحید عبادی: اين است كه فقط او را بپرستى؛

3.
توحید افعالی: اینکه ایمان داشته باشی که اگر توحید خود را خالص کنی، خداوند دنيا و آخرت تو كفايت می كند.

* پاداش بزرگ توحید

در مطالب یازدهمین شب نمونه ای از ثواب اهل توحید را از کلام معصومین بیان کردیم. بخش آخر بیان بالا نیز مژده بزرگی برای ماست؛ اگر اهل توحید باشیم.

می فرماید: اگر با اخلاص، خدا را بی همتا دانستی و عبادت کردی، خدا امور تو را در دنیا و آخرت بر عهده می گیرد آنچه بخواهى را تأمين می كند.

این فراز، شباهت فراوان به حدیثی معروف از حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهراء علیها السلام دارد که فرمود: "مَن أصعَدَ إلى اللهِ خالِصَ عِبادَتِهِ، أهبَطَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ أفضَلَ مَصلَحَتِه ــ هر كس عبادات و كارهاى خود را خالصانه براى خدا انجام دهد، خداوند بهترین مصلحت ها و بركات خود را براى او تقدیر مى نماید". (بحارالانوار، ج 67، ص 249)

* حق نفس: طاعت کامل خداوند

فراز دوم حدیث امام سجاد علیه السلام (معروف به رساله حقوق) درباره "حق نفس انسان بر انسان" است:

ــ و أمّا حَقّ نَفسِكَ عَلَيْكَ فَأن تَستَوفِيَهَا فِي طَاعَةِ الله؛ فَتُؤَدّيَ إلى لِسَانِكَ حَقّهُ وَ إلى سَمعِكَ حَقّهُ وَ إلى بَصَرِكَ حَقّهُ وَ إِلَى يَدِكَ حَقّهَا وَ إلى رِجلِكَ حَقّهَا وَ إلى بَطنِكَ حَقّهُ وَ إلى فَرجِكَ حَقّهُ وَ تَستَعِينَ بِالله عَلى ذَلِك ــ و اما حق نفس خودت بر تو اين است كه او را به تمامى به فرمانبردارى خدا گمارى؛ و به زبانت حقش را بپردازى و به گوش خود، حقش را (بدهى) و به چشمت، حقش را (بسيارى) و به دستت، حقش را (واگذارى) و به پايت، حقش را (بدهى) و به شكمت، حقش را (برسانى) و به عورتت، حقش را بپردازى و بر اين (اداى حق) از خدا يارى جويى.

بخش اول این حق نیز بر "توحید در اطاعت" دلالت دارد.
در این جمله از ماده "استیفاء" استفاده شده است؛ یعنی حق نفس تو بر گردن تو این است که او را "کاملاً و به تمامى" به فرمانبردارى خداوند مشغول کنی. 

...........................
پایان پیام/101

یادداشت های معنوی رمضان:
ــ یادداشت اول/ ماه مبارک رمضان و "یاد والدین از دست رفته"
ــ یادداشت دوم/ ماه مبارک رمضان و "بازگشت به قرآن کریم"
ــ یادداشت سوم/ "آشتی کنان و آشتی دادن" ؛ برتر از نماز و روزه مستحبی

سی شب ؛ سی آموزه توحیدی (به مناسبت ماه مبارک رمضان):
ــ اولین شب/ توحید؛ آزاد شدن انسان
ــ دومین شب/ توحید ذاتی؛ یکی بود «یکی» نبود
ــ سومین شب/ توحید صفاتی؛ ذات و صفت از هم جدا نیستند
ــ چهارمین شب/ توحید افعالی؛ هشدار شرک پنهان
ــ پنجمین شب/ توحید عبادی؛ مرز باریک عبادت و زیارت
ــ ششمین شب/ جلوه های توحید در دعای افتتاح
ــ هفتمین شب/ جلوه های توحید در دعای سحر
ــ هشتمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 1
ــ نهمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 2
ــ دهمین شب/ جلوه های توحید در دعای دیگر سحر ماه مبارک رمضان
ــ یازدهمین شب/ ثواب اهل توحید در کلام معصومان(ع)
ــ دوازدهمین شب/ هفت معنای توحیدی "الله اکبر" در کلام امیرالمؤمنین علی(ع)
ــ سیزدهمین شب/ معنای "اشهد أن لا اله الا الله" در کلام امیرالمؤمنین علی(ع)
ــ چهاردهمین شب/ جلوه های توحید در سیره امام حسن مجتبی(ع)
ــ پانزدهمین شب/ خداوند و داشتن فرزند!
ــ شانزدهمین شب/ توحید و شرک در "اطاعت"
ــ هفدهمین شب/ ریاکاری؛ شرک اصغر
ــ هجدهمین شب/ رابطه "توحید" و "امام"
ــ نوزدهمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 1
ــ بیستمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 2
ــ بیست و یکمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 3 ؛ دلایل توحید
ــ بیست و دومین شب/ اقسام توحید در "دعای جوشن کبیر"
ــ بیست و سومین شب/ توحید و "مردم سالاری دینی"
ــ بیست و چهارمین شب/ "حق خدا" در رساله حقوق امام سجاد(ع)